نحوه خون گیری وریدی

 به طورعادی جهت جلوگیری از بروز خطا در نتیجه آزمایشات بیوشیمی خون بهتر است بیمار ناشتا باشد. بخصوص در مورد آزمایشاتی مثل قند، کلسترول، تری گلیسرید، و اوره ( بطور معمول زمانی معادل ۱۲ تا ۱۴ ساعت را جهت ناشتا بودن در نظر می گیرند).
۲) در مورد CPK و کراتینین، بیمار حداقل ۶ ساعت قبل از نمونه گیری از انجام هر گونه تزریق و فعالیت عضلانی خودداری نماید.
۳) نام و نام خانوادگی بیمار را به همراه آزمایشات در خواستی بر روی برچسب ثبت نمایید.
۴) جهت انجام آزمایش CBC از ویال حاوی EDTA و آزمایش ESR از لوله حاوی سیترات سدیم استفاده نمایید.
۵) جهت انجام آزمایشات بیوشیمی و سرولوژی از لوله آزمایش بدون ماده نگهدارنده استفاده نمایید.
۶) قبل از شروع به نمونه گیری از آماده بودن کلیه وسایل از قبیل گارو، سرنگ یکبار مصرف، پنبه، الکل طبی (۷۰ تا ۷۵ درجه) اطمینان حاصل نمایید.
۷) با توجه به نوع و تعداد آزمایشات از سرنگ مناسب استفاده نمایید.


نمونه گیری:
۱) ورید بازو بهترین محل جهت نمونه گیری می باشد، در صورتیکه به هر دلیل نتوان از ورید مذکور استفاده نمود میتوان از وریدهای پشت دست یا مچ پا استفاده نمود ولی باید توجه داشته باشید که استفاده از این وریدها همراه با درد بیشتری نسبت به وریدهای بازو می باشند.
۲) پس از مشخص نمودن ورید مورد نظر و بستن گارو با پنبه الکل محل را بخوبی استریل نمایید.
۳) سوزن را از جهتی که برش آن به سمت بالا باشد، وارد رگ نمایید.
۴) پس ازگرفتن خون به مقدار کافی، گارو را باز نموده و سوزن را خارج نمایید، سپس محل را با پنبه الکل محکم فشار دهید تا خون بند آمده و از بروز عوارضی از قبیل کبود شدن جای سوزن جلوگیری شود.
۵) در صورتی که گارو بیش از یک دقیقه روی بازو بسته شده باشد، ۳- ۲ درصد افزایش همو گلوبین، هماتوکریت و شمارش گلبولهای قرمز را خواهیم داشت.
۶) سوزن را از سرنگ جدا نموده و سپس خون را به آرامی از دیواره لوله آزمایش درون لوله بریزید.
۷) در هنگام جدا نمودن سوزن از سرنگ مراقب باشید که سوزن وارد دست شما نشود.
۸) ویال CBC را به آرامی و به شکل عدد ۸ حرکت دهید تا خون با ماده ضد انعقاد مخلوط شود.
۹) لوله ESR را نیز به آرامی تکان دهید تا خون با ماده ضد انعقاد مخلوط شود.

مقادیر تقریبی خون جهت انجام آزمایشات:

 


۱)جهت انجام آزمایش CBC مقدار ۵/۱ تا ۲ سی سی.
۲) جهت انجام آزمایش ESR مقدار ۶/۱ سی سی.
۳) جهت انجام آزمایشات FBS ،T.G ،Cho ،BUN و Cr حدود ۴ تا ۵ سی سی.
۴) جهت انجام آزمایشات سرولوژی مثل رایت، کومبس رایت، 2ME مقدار ۳ سی سی.
۵) توجه داشته باشید که مقادیر بالا تقریبی می باشند وبا توجه به آزمایشاتی که پزشک درخواست می کند مقدار خون متفاوت می باشد.


توجه:در صورتیکه لازم است آزمایشات جهت انجام به آزمایشگاه ارسال شود، لوله آزمایش را سانتریفوِژ نمایید وسرم را از خون جدا نموده و در لولهای دیگر جمع آوری نمایید و درب لوله آزمایش را با پارافیلم ببندید.
در صورتیکه امکان جدا سازی سرم وجود ندارد نمونه را باید در اسرع وقت به آزمایشگاه منتقل نمود، تا هنگام انتقال نمونه به آزمایشگاه می توان نمونه را در یخچال ۸- ۲ نگهداری نمود.

ضدانعقادهای رایج در خونشناسی:


جهت انجام آزمایش CBC از اتیلن دی آمین تترا استیک اسید یا EDTA استفاده می شود نمک دی پتاسیم آن در غلظت ۲/۲- ۵/۱ میلی گرم به ازای هر سی سی خون بکار می رود که می توان از آن بصورت پودر یا محلول استفاده نمود.


باید توجه داشت مقدار EDTA مصرفی باید متناسب با مقدار خون باشد و چنانچه بیش از اندازه مصرف شود، آب گلبولها را جذب کرده و سبب چروکیدگی آنها می شود. افزایش EDTA بیش از ۲ میلی گرم به ازای هر سی سی خون سبب کاهش قابل توجه هماتوکریت و در نتیجه افزایش MCHC می شود.


چنانچه خون در EDTA بماند بتدریج تغییرات زیر در مورفولوژی گلبولهای قرمز مشاهده می شود:

الف) گلبولهای قرمز بتدریج متورم شده و حالت کروی پیدا می کنند.
ب) در نوتروفیلها با گذشت زمان پل اتصال دهنده بین لوبها از بین می رود و گاهی تنها فقط یک لوب باقی می ماند، گرانولها محو شده و زمینه سیتوپلاسم نوتروفیل ها به رنگ صورتی در می آید،که حتی ممکن است با گلبول قرمز هسته دار یا nRBC اشتباه شود.

ج) هسته لنفوسیتها ومنوسیتها منشعب شده و بصورت برگ شبدری با واکوئل های سیتوپلاسمی همراه می شوند.
د) اگر خون دارای EDTA به مدت طولانی بماند گلبولهای حاوی انگل مالاریا از بین می روند و شناسایی مشکل خواهد بود، در ضمن امکان دارد در تشخیص بورلیا نیز مشکل ایجاد شود